[GIẢI ĐÁP] Bị người HIV cắn có lây không

Trên thực tế, không phải mọi hình thức tiếp xúc với người bệnh đều dẫn đến lây nhiễm HIV. Kể cả khi đó là những hành vi như ôm, hôn hoặc thậm chí là vô tình hay cố ý cắn phải thì tỷ lệ truyền bệnh vẫn không hề cao như nhiều lời đồn đại. Vậy bị người HIV cắn có lây không và những trường hợp nào ta không phải lo lắng về việc vô tình phơi nhiễm với loại virus nguy hiểm này? Những đáp án cần thiết sẽ được TestSGN chia sẻ ngay trong bài viết dưới đây. 

Môi trường và điều kiện sống lý tưởng của virus HIV

Nhiều nghiên cứu sinh học phân tử và dịch tễ học cho thấy loại virus này sẽ phát triển tốt ở mức nhiệt độ khoảng 37°C cũng như cần môi trường có độ ẩm cao để tồn tại. Đây cũng là lý do tại sao trong máu, dịch tiết hoặc sữa của người bệnh lại có tải lượng virus HIV cao như vậy. 

Về độ pH thì HIV phát triển tốt nhất ở môi trường trung tính đến hơi kiềm, với giá trị pH dao động từ 7,0 đến 8,0. Độ pH ngoài khoảng này, thường là ở môi trường bên ngoài, trong dạ dày hay nước bọt sẽ khiến virus dần bất hoạt và chết đi. 

So với các tác nhân gây bệnh xã hội khác thì virus HIV cực kỳ nhạy cảm và dễ bị tiêu diệt hơn nhiều nếu tiếp xúc với môi trường bên ngoài cơ thể. Chỉ trong vòng vài phút đến vài giờ, virus sẽ bất hoạt hoàn toàn nếu dịch chứa virus bị khô. Nhiệt độ quá cao hay quá thấp cũng sẽ dễ dàng phá hủy cấu trúc của HIV. Thêm vào đó, các chất khử trùng thông thường như cồn 70%, nước javel (hypochlorite) 0,5%, xà phòng hoặc chất tẩy rửa có thể tiêu diệt virus một cách dễ dàng. Đây cũng là những căn cứ để ta biết được bị người HIV cắn có lây không.

Bị người HIV cắn có lây không?

Một trong những câu hỏi thường gặp nhất về HIV là bị người HIV cắn có lây không. So với những tiếp xúc khác như ôm, hôn thì cắn sẽ có thể tạo ra vết thương hở nhưng lại không hề xâm nhập sâu như các vật nhọn, kim tiêm. Và đây cũng là lý do mà nhiều người cảm thấy thắc mắc về trường hợp này.

Các bằng chứng khoa học cho thấy vẫn có một tỷ lệ rất nhỏ khả năng lây nhiễm nhưng đó hầu như là những trường hợp hiếm và ít có thể xảy ra. Để có thể lây lan thì virus sẽ cần đáp ứng những điều kiện gồm 

• Có máu hoặc dịch sinh dục chứa virus từ người nhiễm.
• Máu hoặc dịch tiết đó tiếp xúc trực tiếp với vết thương hở, niêm mạc tổn thương hoặc mạch máu của người bị cắn.

Thông thường thì trong nước bọt vẫn có virus HIV nhưng tải lượng rất nhỏ, ngoài ra độ pH trong môi trường này cũng không phù hợp để virus sinh tồn. Thế nên ngay cả khi vết cắn có sâu thì vẫn không đủ lượng virus để gây bệnh. Còn với những vết thương nông thì việc lây nhiễm chắc chắn là không thể do da lành lặn là hàng rào bảo vệ tuyệt đối.

Trường hợp có khả năng lây nhiễm hiếm hoi là máu từ trong vết thương ở miệng chảy trực tiếp vào trong vết thương sâu ở tay người bị cắn. Nhưng tỷ lệ mà tất cả diễn ra cùng lúc như thế này là tương đối thấp. 

HIV không lây truyền qua những con đường nào?

Sau khi đã hiểu rõ đáp án cho câu hỏi bị người HIV cắn có lây không thì chắc hẳn bạn đã có thể yên tâm phần nào. Ngoài ra, không chỉ cắn mà một số tiếp xúc khác cũng không hoặc rất hiếm khi tạo điều kiện để HIV lan truyền, điển hình như là:

HIV không lây qua đường hô hấp

HIV không phải là virus hô hấp và cũng không thể lây lan qua con đường này được. Thậm chí, chỉ cần tiếp xúc với môi trường khô ráo, nhiệt độ phòng hoặc ánh sáng mặt trời, virus sẽ bị tiêu diệt trong vài phút đến vài chục phút. Thế nên chắc chắn việc hít thở chung không khí, ho, hắt hơi, nói chuyện, hát hay ở cùng phòng với người nhiễm HIV là hoàn toàn an toàn. 

Xem thêm: HIV là gì? Các triệu chứng, đường lây truyền và biện pháp phòng ngừa

HIV không lây qua đường ăn uống

Bạn có thể tự tin chia sẻ thức ăn, nước uống, ly chén, ống hút, thìa đũa với người nhiễm HIV mà không hề có nguy cơ lây bệnh. Bởi độ pH thấp của nước bọt và dịch vị dạ dày có thể nhanh chóng tiêu diệt virus và không cho chúng cơ hội lan truyền bệnh. Đây là lý do các gia đình có thành viên nhiễm HIV vẫn sinh hoạt bình thường, cùng ăn uống, ngủ nghỉ mà không cần cách ly.

HIV không lây qua máu khô

HIV cần môi trường ẩm ướt để sinh tồn. Vì thế mà khi máu rơi khỏi cơ thể và khô đi thì virus cũng dần bất hoạt và sẽ sớm chết trong vòng nhiều nhất là một vào giờ 

HIV không lây qua tiếp xúc hàng ngày

Các hành vi ôm, hôn xã giao, bắt tay với người nhiễm HIV là hoàn toàn không có khả năng lây truyền bệnh. Ngay cả khi là hôn sâu thì tải lượng virus có trong nước bọt (chỉ khoảng 1/10.000 so với máu) cũng không đủ để có thể gây bệnh. Còn lại thì các tiếp xúc khác không trao đổi dịch cơ thể chứa virus nên hoàn toàn không có nguy cơ.

HIV không lây qua vật trung gian

Khác với HPV hay một số loại virus gây bệnh xã hội phổ biến, HIV không có khả năng tồn tại trên quần áo, khăn tắm, chăn ga, ghế sofa. Vì những bề mặt này không đáp ứng đủ điều kiện về mặt độ ẩm cũng như pH để virus tồn tại. Nói chung thì ngủ chung giường, mặc chung áo, dùng chung khăn mặt với người nhiễm HIV vẫn an toàn nếu không bị dính máu tươi

Xem thêm: Nút lưỡi có bị nhiễm hiv không? Cảnh báo rủi ro nhiều người bỏ qua

HIV không lây qua nước

Virus HIV không có khả năng sinh tồn trong nước. Tại môi trường này, virus bị pha loãng cực mạnh dễ dẫn đến sự mất ổn định và cuối cùng là nhanh chóng bị tiêu diệt bởi clo, nhiệt độ, ánh sáng.

Gần như không lây, trừ trường hợp cực kỳ hiếm khi máu từ miệng người cắn (do viêm nướu, loét, chảy máu chân răng) tiếp xúc trực tiếp với vết thương hở sâu của người bị cắn là đáp án cho câu hỏi bị người HIV cắn có lây không. Ngoài ra thì còn nhiều các tiếp xúc khác không gây lây nhiễm như là ăn uống, ôm hôn hay dùng chung nguồn nước. Việc hiểu biết hơn về những con đường này cho phép cả người nhiễm và cộng đồng có thể yên tâm hơn khi sinh hoạt cùng nhau.