Lượng máu đủ để lây nhiễm HIV là bao nhiêu

Tính đến thời điểm hiện tại thì HIV vẫn là một trong những căn bệnh đáng lo ngại nhất trên thế giới với khả năng lây nhiễm nhanh chóng, thời gian ủ bệnh lâu và gây nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe của cả cá nhân và cộng đồng. Hiện nay, dù y học đã có nhiều tiến bộ nhưng chúng ta vẫn chưa thể điều trị dứt điểm loại virus nguy hiểm này. Chính vì thế nên việc phòng ngừa sẽ là lựa chọn tối ưu nhất để bảo vệ bạn và những người thân yêu. Vậy liệu HIV lây nhiễm dễ đến mức nào, lượng máu đủ để lây nhiễm HIV là bao nhiêu và ta có thể làm gì để đảm bảo an toàn nếu không may phơi nhiễm? Hãy cùng TestSGN tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

HIV là gì?

HIV là một bệnh truyền nhiễm do virus HIV type 1 hoặc type 2 gây ra. Khi lây nhiễm vào cơ thể thì các tác nhân gây bệnh sẽ nhanh chóng tấn công và phá hủy hệ thống miễn dịch mà cụ thể là các tế bào bạch cầu CD4. Từ đó khiến người bệnh mất dần khả năng chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng thông thường. Đây cũng là lý do tại sao người mắc HIV thường hay gặp phải những bệnh cơ hội khác mà bình thường cơ thể sẽ dễ dàng loại bỏ được. 

Sau khi xâm nhập thông qua đường máu, mẹ sang con hoặc quan hệ tình dục không an toàn thì virus HIV sẽ có thời gian ủ bệnh tương đối lâu, được gọi là giai đoạn cửa sổ. Lúc này người bệnh thường không cảm thấy triệu chứng rõ ràng trong khi vẫn sinh hoạt bình thường như người khỏe mạnh. Nhưng thực tế là lượng virus HIV vẫn tiếp tục nhân lên đáng kể, đồng thời gia tăng khả năng lây truyền bệnh cho người khác một cách âm thầm. 

Các con đường lây nhiễm HIV

Ba con đường chính để lây nhiễm HIV là máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con. Bên cạnh đó có một số môi trường mà HIV không thể lây truyền và các tiếp xúc thông qua chúng sẽ không tạo ra nguy cơ phơi nhiễm virus. 

Xem thêm: Cách đọc kết quả xét nghiệm HIV

Lây nhiễm qua đường máu

Trước khi xác định lượng máu đủ để lây nhiễm HIV là bao nhiêu thì bạn cần biết rằng HIV có thể dễ dàng lây nhiễm qua máu cũng như nhiều loại dịch tiết khác, bởi đây là những môi trường mà virus tồn tại ở tải lượng rất cao. Dưới đây là một số tình huống có thể lan truyền bệnh qua đường phơi nhiễm với máu có chứa tác nhân gây HIV:

• Sử dụng chung vật sắc nhọn không được khử trùng: Các vật nhọn có khả năng dính máu như kim xăm, lưỡi dao cạo râu hoặc kim tiêm y tế đều có thể là công cụ trung gian lan truyền virus HIV. Cũng vì lý do này mà việc sử dụng ma túy qua đường tiêm sẽ đem lại nguy cơ phơi nhiễm tương đối cao.
• Truyền máu hoặc chế phẩm máu: Truyền máu hoặc các chế phẩm máu (như huyết tương) từ người có HIV sẽ gia tăng đáng kể tỷ lệ mắc bệnh
• Phơi nhiễm trong y tế: Các dụng cụ y tế không được tiệt trùng kỹ lưỡng, như kim châm cứu, bơm kim tiêm hoặc dụng cụ phẫu thuật (dao, kéo, kẹp) cũng có thể vô tình làm lây lan virus HIV từ người bệnh sang người lành. 
• Tiếp xúc máu qua vết thương hở: HIV có thể truyền từ người sang người nếu xảy ra tiếp xúc trực tiếp giữa máu hoặc dịch tiết chứa virus với vết thương hở hoặc niêm mạc của người khỏe mạnh 
• Ghép mô hoặc tạng: Việc ghép mô hoặc nội tạng từ người nhiễm HIV mà không được sàng lọc kỹ lưỡng cũng có nguy cơ lây truyền virus.

Lây nhiễm qua quan hệ tình dục

Quan hệ tình dục không an toàn với người nhiễm HIV là một trong những con đường ngắn nhất để virus có thể lan truyền từ người sang người. Không phân biệt hình thức quan hệ, miễn là bạn không sử dụng các biện pháp bảo vệ thì nguy cơ lây nhiễm là cực kỳ cao, mà cụ thể hơn là: 

• Quan hệ qua đường âm đạo: Virus HIV có trong dịch âm đạo hoặc tinh dịch có thể lây truyền qua niêm mạc.
• Quan hệ qua đường hậu môn: Đây là hình thức có nguy cơ lây nhiễm cao nhất do niêm mạc hậu môn dễ bị tổn thương và tạo điều kiện cho virus xâm nhập.
• Quan hệ qua đường miệng: Nguy cơ lây nhiễm qua đường miệng thấp hơn nhưng vẫn có thể xảy ra nếu bạn có các vết thương bên trong miệng hoặc cổ họng

Xem thêm: Quan hệ với người nhiễm HIV có bị lây không

Lây nhiễm từ mẹ sang con

Phụ nữ mang thai nhiễm HIV có thể truyền virus sang con nếu không được tầm soát và điều trị bằng ARV kịp thời. Trong đó virus có thể đi qua nhau thai vào cơ thể thai nhi, xâm nhập qua tiếp xúc giữa nước ối, dịch âm đạo của thai phụ với niêm mạc của trẻ hoặc qua sữa mẹ khi cho con bú

HIV không lây truyền trong những môi trường nào?

Có rất nhiều nhầm tưởng được truyền tay nhau trong cộng đồng, từ đó dẫn đến việc hiểu sai về một số các con đường mà virus HIV không thể lây truyền được, như là 

• Qua nước: Virus HIV không thể sống sót trong môi trường nước, chẳng hạn như nước ở hồ bơi, nhà tắm hoặc nhà vệ sinh. Chưa kể các chất khử khuẩn trong nước có thể dễ dàng tiêu diệt các tác nhân này
• Qua không khí: HIV không lây qua đường hô hấp. Do đó người bệnh không thể truyền virus qua việc hắt hơi, ho hoặc sổ mũi.
• Qua một số loại dịch tiết: Máu hoặc dịch âm đạo, dịch niệu đạo có thể lan truyền HIV do trong chúng có tải lượng virus khá cao. Tuy nhiên, nước bọt, mồ hôi hoặc nước mắt lại chứa lượng virus quá thấp và không đủ để gây lây nhiễm.
• Qua muỗi đốt: Axit trong dạ dày muỗi có khả năng tiêu diệt virus HIV

Lượng máu đủ để lây nhiễm HIV là bao nhiêu?

Trên thực tế thì vẫn chưa có bất kỳ một nghiên cứu khoa học nào có thể xác định chính xác lượng máu đủ để lây nhiễm HIV là bao nhiêu. Tuy nhiên, bạn cần tránh tiếp xúc với máu của người bệnh để giảm khả năng phơi nhiễm xuống mức thấp nhất. 

Dù rằng HIV chỉ có thể lây truyền qua các vết thương hở đang chảy máu chứ không thể xâm nhập vào cơ thể qua da hoặc các vết thương đã liền miệng, có lớp da non bao phủ. Thế nhưng ta cũng không được phép chủ quan. Trong trường hợp bắt buộc hoặc khẩn cấp thì việc sơ cứu kịp thời và rửa sạch vùng da tiếp xúc bằng xà phòng và nước sạch sẽ là những hành động mà ta cần thực hiện càng sớm càng tốt. Ngoài ra thì đừng quên sử dụng các loại thuốc phòng ngừa sau phơi nhiễm (PEP) trong những trường hợp nguy cơ cao. 

Điều trị dự phòng ngay sau phơi nhiễm HIV

Việc tiếp xúc trực tiếp với máu của người nhiễm HIV có thể tạo ra nguy cơ lây nhiễm rất cao. Tuy nhiên nếu can thiệp kịp thời theo đúng phác đồ điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV thì khả năng cao là bạn sẽ không phải lo về việc lây nhiễm căn bệnh này nữa hay lượng máu đủ để lây nhiễm HIV là bao nhiêu. 

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phác đồ điều trị dự phòng sử dụng 2 hoặc 3 loại thuốc ARV có thể đạt tỷ lệ thành công lên đến hơn 95%. Hiệu quả điều trị cao nhất khi bắt đầu trong vài giờ đầu sau phơi nhiễm và giảm dần theo thời gian. Và sau 72 giờ thì hiệu quả của điều trị dự phòng gần như không còn.

Hiện nay, chưa có nghiên cứu nào xác định chính xác lượng máu đủ để lây nhiễm HIV là bao nhiêu. Tuy nhiên, nguy cơ phơi nhiễm qua máu vẫn là rất cao, đặc biệt khi có tiếp xúc trực tiếp qua vết thương hở. Do đó, việc hiểu rõ các con đường lây nhiễm và thực hiện các biện pháp phòng ngừa (sử dụng bao cao su, không dùng chung kim tiêm, điều trị dự phòng) sẽ là cực kỳ cần thiết.