Phơi nhiễm HIV phải làm sao? Giải pháp cấp tốc trong tình huống khẩn cấp

Phơi nhiễm là tên gọi chung cho các tình trạng tiếp xúc trực tiếp giữa niêm mạc hay da của người không bị bệnh với máu, mô hay các dịch cơ thể của người đã nhiễm. Từ đó dẫn tới nguy cơ truyền bệnh trực tiếp từ người này sang người khác. Tương tự như vậy, phơi nhiễm HIV dùng để chỉ việc một người khỏe mạnh vô tình đưa virus vào người thông qua đường tiếp xúc. Việc hiểu rõ về phơi nhiễm HIV là gì, thời gian phơi nhiễm HIV và cách xử lý đúng đắn là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm. Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin cần thiết nhất để bạn có thể hành động kịp thời và hiệu quả.

Thế nào là phơi nhiễm HIV?

Tình trạng phơi nhiễm HIV là gì? Như đã đề cập ở trên thì phơi nhiễm HIV là một cách nói tổng quát cho việc tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết cơ thể chứa virus của người bệnh. Tuy nhiên, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến phơi nhiễm HIV là gì? Dưới đây là một số trường hợp phổ biến

• Sử dụng chung kim tiêm, 
• Sử dụng chung các vật sắc nhọn khi thực hiện các thủ thuật làm đẹp như xăm hình hoặc tiêm chất làm đầy
• Vết thương do dao mổ hay các dụng cụ sắc nhọn chọc hay đâm vào
• Truyền máu có nhiễm virus HIV
• Bị chất dịch có chứa virus bắn vào vùng da bị tổn thương, vào niêm mạc ở mắt, mũi hoặc họng
• Khi quan hệ tình dục với người bị nhiễm HIV mà không sử dụng bao cao su phòng ngừa
• Trẻ em tiếp xúc với các dịch tiết từ người mẹ trong quá trình sinh nở

Thời gian phơi nhiễm HIV là bao lâu?

Thời gian phơi nhiễm hiv được tính từ lúc tiếp xúc với nguồn mang virus cho đến khi bạn thực hiện các xét nghiệm để xác định xem bản thân có dương tính với HIV hay không. Ngoài ra thì thời gian phơi nhiễm cũng có thể xác định thông qua khoảng cách giữa lúc xảy ra hành vi nguy cơ và khi các virus bắt đầu gây ảnh hưởng với cơ thể. 

Thông thường thì các triệu chứng rõ rệt sẽ xuất hiện trong khoảng từ 2 đến 4 tuần sau phơi nhiễm. Trong một số trường hợp thì người miễn sẽ chỉ cảm nhận được những tác động của virus lên trên cơ thể sau khoảng 3 tháng tính từ lúc tiếp xúc không an toàn với nguồn lây bệnh. 

Biểu hiện nhận biết phơi nhiễm HIV

Các dấu hiệu phơi nhiễm hiv lúc đầu có thể giống như bệnh tật thông thường, đặc biệt là cảm cúm. Thậm chí có khoảng 20-50% người nhiễm không có triệu chứng rõ rệt, thế nên tốt nhất là bạn nên đến các cơ sở uy tín nếu có một số dấu hiệu dưới đây sau khi phơi nhiễm để được tư vấn phù hợp

• Sốt
• Nổi hạch 
• Viêm họng
• Phát ban
• Đau cơ
• Lở miệng
• Mệt mỏi kéo dài

Đây là một số dấu hiệu phơi nhiễm HIV mà bạn cần lưu tâm để có thể làm xét nghiệm HIV kịp thời và theo dõi các triệu chứng để đưa ra hướng giải quyết phù hợp.

>>Xem thêm: Tổng hợp các dấu hiệu nhiễm HIV sau 3 tháng bạn không nên bỏ qua

Nên làm gì khi phơi nhiễm HIV?

Ngay sau khi có hành vi phơi nhiễm hoặc nghi ngờ phơi nhiễm thì bạn sẽ cần hành động sớm trong khoảng thời gian dưới 72 giờ để tự bảo vệ mình. Dưới đây là một số các bước để giúp bạn có những phản ứng phù hợp khi đối diện với nguy cơ lây nhiễm virus HIV. Ngoài ra thì bạn cũng cần giữ bản thân bình tĩnh, tránh hoảng loạn trong tình huống này cũng như khi có biểu hiện phơi nhiễm hiv.  

Xử lý vết thương

Không chỉ với những vết thương có nguy cơ phơi nhiễm mà với bất kỳ vết thương nào thì bạn cũng sẽ cần có những xử lý phù hợp để cầm máu, tránh tình trạng nhiễm trùng và giúp mau lành. Những việc ta cần làm là

• Xử lý vết thương càng sớm càng tốt
• Rửa vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước sạch trong 15 phút
• Không nặn hoặc bóp vết thương
• Không dùng những loại lá cây hoặc thuốc đắp không rõ nguồn gốc

Đánh giá mức độ phơi nhiễm HIV

Việc phơi nhiễm với HIV cũng sẽ được đánh giá theo các mức độ khác nhau tùy thuộc vào nguồn lây, tình trạng sức khỏe của bản thân và cả tải lượng virus có sẵn trong dịch tiết. Sẽ có tổng cộng ba mức độ lần lượt là không có nguy cơ, nguy cơ thấp và nguy cơ cao, và cũng vì thế nên không phải lúc nào tỷ lệ lây nhiễm khi xảy ra tiếp xúc cũng là như nhau.

Không có nguy cơ phơi nhiễm HIV

Dù máu và dịch tiết của người bệnh có bắn vào người bạn nhưng nếu điểm dừng của những tác nhân này là các vùng da lành lặn, không bị tổn thương, trầy xước hay viêm loét thì hoàn toàn không có nguy cơ phơi nhiễm. Da của chúng ta có khả năng bảo vệ cơ thể khỏi nhiều các tác nhân gây bệnh và HIV là một trong số đó. Ngoài ra với những người có HIV nhưng tuân thủ quá trình điều trị ARV thì tải lượng virus cũng sẽ chạm mức không thể gây lây nhiễm. Từ đó đưa nguy cơ phơi nhiễm về gần bằng không. 

Nguy cơ phơi nhiễm thấp

Trong trường hợp dịch tiết vô tình tiếp xúc với các vết tổn thương nhẹ như trầy xước, xây xát ngoài da, vết thương nông, không chảy máu hoặc có chảy máu rất ít thì nguy cơ phơi nhiễm sẽ được đánh giá ở mức thấp. Tất nhiên là vẫn có tỷ lệ bạn có thể bị lây nhiễm HIV nhưng đừng quá lo lắng vì các phương pháp dự phòng và xét nghiệm có thể bảo vệ bạn trước nguy cơ mà.

Nguy cơ phơi nhiễm cao

Trường hợp được đánh giá là có nguy cơ phơi nhiễm cao sẽ là khi bạn gặp những vết thương sâu do kim tiêm hoặc các vật dụng dính máu người nhiễm HIV, hoặc truyền màu có sẵn virus. Việc quan hệ tình dục không an toàn qua cả đường miệng, âm đạo hay hậu môn cũng được tính là phơi nhiễm cao nếu niêm mạc bị tổn thương, viêm nhiễm

>>Đọc ngay: Nút lưỡi có bị nhiễm hiv không? Cảnh báo rủi ro nhiều người bỏ qua

Khi nào nên xét nghiệm sau khi phơi nhiễm HIV?

Theo lý thuyết thì các xét nghiệm HIV sau khi phơi nhiễm sẽ có kết quả tốt nhất trong khoảng từ 2-3 tháng kể từ lúc hành vi có nguy cơ xuất hiện. Thế nhưng vẫn có một số các test có thể thực hiện sớm hơn nhưng vẫn đảm bảo cho chúng ta kết quả có độ chính xác cao như NAT (xét nghiệm acid nucleic) hoặc PCR. Vận nên sau khi phơi nhiễm bạn cần sớm đến các cơ sở y tế để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Dù là phơi nhiễm HIV từ bất kỳ nguồn nào đi nữa thì bạn cũng sẽ phải đối mặt với nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến lây lan HIV. Nếu nghi ngờ phơi nhiễm, cần liên hệ ngay cơ sở y tế trong vòng 72 giờ để có được các hỗ trợ tốt nhất.