8 điều cần lưu ý khi sử dụng PrEP

Thuốc PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) là biện pháp dự phòng HIV hiệu quả dành cho những người có nguy cơ cao lây nhiễm HIV qua đường tình dục hoặc máu. Tuy nhiên, để PrEP phát huy tối đa công dụng, người sử dụng cần lưu ý một số yếu tố quan trọng về cách dùng, thời điểm uống, tương tác thuốc và theo dõi sức khỏe định kỳ. Trong bài viết này, phòng khám TestSGN sẽ chia sẻ 8 điều bạn cần lưu ý khi sử dụng PrEP để bảo vệ sức khỏe một cách chủ động và an toàn.

1.Cần xác nhận âm tính với HIV trước khi sử dụng PrEP

Trước khi bắt đầu PrEP, người dùng bắt buộc phải đã được xác nhận âm tính với HIV. Nếu dùng PrEP khi đã nhiễm HIV nhưng chưa biết, nguy cơ kháng thuốc và khó điều trị sẽ rất cao. Do đó, các cơ sở y tế thường yêu cầu test nhanh HIV trước khi cung cấp thuốc PrEP.

2.PrEP không có tác dụng tức thì, cần thời gian để phát huy hiệu quả

Một trong những hiểu lầm phổ biến là nghĩ rằng uống PrEP một lần là có thể bảo vệ ngay lập tức khỏi HIV. Trên thực tế, PrEP cần một khoảng thời gian để đạt nồng độ bảo vệ trong cơ thể. Đối với nam quan hệ đồng giới, thời gian cần thiết là 7 ngày liên tiếp uống PrEP mỗi ngày. Đối với quan hệ âm đạo (phụ nữ dị tính hoặc người chuyển giới), thời gian cần thiết có thể kéo dài từ 21–28 ngày để PrEP phát huy tác dụng đầy đủ. Vì vậy, nếu bạn mới bắt đầu uống, hãy dùng bao cao su trong thời gian đầu để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

3.Uống đúng giờ, đều đặn mỗi ngày để đạt hiệu quả tối ưu

PrEP là một loại thuốc cần duy trì đều đặn mỗi ngày – giống như uống thuốc huyết áp hay thuốc tiểu đường. Nếu bạn bỏ quên liều thường xuyên, nồng độ thuốc trong máu sẽ giảm và mất khả năng bảo vệ bạn khỏi HIV. Tốt nhất, hãy chọn một thời điểm cố định trong ngày (ví dụ sau bữa sáng, trước khi đi ngủ…) và đặt nhắc nhở điện thoại để không bỏ sót liều nào.

4.Không phải ai cũng dùng PrEP theo cùng một cách

Hiện nay có hai cách sử dụng PrEP phổ biến:

• Liều hằng ngày (daily PrEP): uống mỗi ngày 1 viên.
• Liều theo nhu cầu (on-demand PrEP/2-1-1): uống 2 viên trước quan hệ 2–24h, sau đó 1 viên mỗi ngày trong 2 ngày tiếp theo.

Tuy nhiên, cách dùng theo nhu cầu chỉ phù hợp với nam quan hệ đồng giới, có kế hoạch tình dục rõ ràng. Người dị tính, người chuyển giới nữ, hoặc ai có hoạt động tình dục không dự đoán được nên ưu tiên dùng liều hằng ngày. Trước khi chọn cách dùng, bạn nên được tư vấn kỹ từ bác sĩ để chọn đúng phác đồ.

• Xem thêm: Thuốc PrEP và những thông tin cần biết

5.PrEP chỉ phòng ngừa HIV, không thể thay thế bao cao su

Thuốc PrEP có tác dụng rất cao trong việc ngăn ngừa HIV lây truyền qua đường tình dục và kim tiêm. Tuy nhiên, PrEP không có tác dụng với các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như giang mai, lậu, sùi mào gà hay viêm gan B, viêm gan C. Do đó, dù đang dùng PrEP, người dùng vẫn nên sử dụng bao cao su để đảm bảo an toàn toàn diện trong hoạt động tình dục.

6.Có thể gặp tác dụng phụ nhẹ nhưng thường không đáng lo

Một số người khi mới dùng PrEP có thể gặp các tác dụng phụ nhẹ như buồn nôn, chóng mặt, đau đầu, tiêu chảy… nhưng những triệu chứng này thường biến mất sau 1–2 tuần đầu tiên. Rất hiếm khi xảy ra phản ứng nghiêm trọng. Nếu cảm thấy mệt kéo dài hoặc có bất thường rõ rệt, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Ngoài ra, việc theo dõi chức năng gan, thận định kỳ cũng giúp đảm bảo an toàn lâu dài.

7.Cần xét nghiệm HIV và kiểm tra sức khỏe định kỳ khi dùng PrEP

Người đang sử dụng PrEP cần thực hiện:

Xét nghiệm HIV mỗi 3 tháng/lần

Khi sử dụng PrEP, người dùng cần xét nghiệm HIV định kỳ mỗi 3 tháng một lần để đảm bảo rằng bản thân không bị nhiễm HIV trong quá trình dùng thuốc. Điều này rất quan trọng, vì nếu một người vô tình nhiễm HIV trong lúc đang dùng PrEP mà không phát hiện kịp thời, virus có thể kháng lại thuốc và gây khó khăn cho quá trình điều trị về sau.

Xét nghiệm chức năng thận 

Bên cạnh đó, kiểm tra chức năng thận định kỳ 6 tháng/lần cũng là một bước cần thiết. Thuốc PrEP có thể ảnh hưởng đến chức năng thận nếu được sử dụng lâu dài, đặc biệt với những người có tiền sử bệnh lý về thận. Việc kiểm tra sẽ giúp phát hiện sớm bất kỳ dấu hiệu tổn thương nào và điều chỉnh kế hoạch dùng thuốc nếu cần.

Kiểm tra các bệnh STIs 

Ngoài HIV, người dùng PrEP cũng nên xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) như giang mai, lậu, chlamydia… Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng.

Tại phòng khám TestSGN, chúng tôi cung cấp các gói xét nghiệm định kỳ miễn phí dành cho khách hàng đang sử dụng PrEP. Dịch vụ được thiết kế trọn gói, bảo mật, chuyên nghiệp và đặc biệt phù hợp với nhu cầu của người có nguy cơ cao. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn trong hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa HIV hiệu quả.

8.Không tự ý ngưng PrEP nếu không có hướng dẫn

Dừng PrEP đột ngột hoặc không đúng cách có thể khiến bạn bị nhiễm HIV nếu tiếp tục có quan hệ không bảo vệ. Nếu muốn ngưng PrEP, bạn cần:

• Tiếp tục uống thuốc ít nhất 28 ngày sau lần quan hệ cuối cùng có nguy cơ.
• Tái khám và xét nghiệm HIV trước khi ngưng.
• Nhận tư vấn từ bác sĩ để có kế hoạch dự phòng khác nếu cần.

Ngưng PrEP đúng cách giúp bạn bảo vệ bản thân khỏi “khoảng trống” nguy cơ khi chưa có sự thay thế phù hợp.

Kết luận

Khi đã hiểu rõ 8 điều cần lưu ý khi sử dụng PrEP, thuốc sẽ trở thành công cụ mạnh mẻ trong việc bảo vệ sức khỏe của bạn và cộng đồng. Tại TestSGN, chúng tôi cung cấp PrEP, xét nghiệm HIV/STIs và tư vấn hoàn toàn miễn phí cho người có nguy cơ cao. Định hướng thông minh – sức khỏe lâu dài – bạn xứng đáng nhận được điều đó.

• Xem thêm: PrEP – Tác dụng phụ và xử trí