Sùi mào gà ở miệng: Nguyên nhân, Cách phòng và triệu chứng

Bị sùi mào gà ở miệng là một trong số những hậu quả của việc nhiễm virus HPV bên cạnh nhiều bệnh lý nghiêm trọng ở các bộ phận khác. Thế nhưng sùi mào gà ở vị trí đặc biệt như miệng lại rất dễ nhầm lẫn với các vấn đề nhiễm trùng hoặc da liễu, dẫn đến các nhầm lẫn nghiêm trọng trong khâu xác định và thăm khám. Vậy đâu là sự khác biệt đặc trưng giữa sùi mào gà và các loại bệnh gần giống cũng như đặc điểm của bệnh lý này là gì? Hãy cùng TestSGN khám phá chi tiết qua bài viết dưới đây. 

Sùi mào gà ở miệng là gì? 

Sùi mào gà hoặc là mụn cóc sinh dục có nguồn gốc từ HPV (hay còn gọi là Human Papillomavirus), một chủng virus đa dạng và có nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của con người, Sùi mào gà có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể con người, nhưng phổ biến nhất vẫn là những điểm có khả năng phơi nhiễm với virus cao như bộ phận sinh dục, hậu môn hay đặc biệt là môi miệng và lưỡi.

Khi mắc bệnh, người bệnh thường xuất hiện các u nhú, nốt sần hoặc mụn cóc tại các khu vực trong hoặc ngoài miệng. Nghiêm trọng hơn thì bị sùi mào gà ở miệng có thể lan đến cả cuống họng và để lại những cảm giác khó chịu cực kỳ cho người mắc phải

Bị sùi mào gà ở miệng có đau không? 

Khi bị sùi mào gà ở miệng thì người mắc thường sẽ không cảm thấy đau đớn hay khó chịu trong thời gian đầu. Đây cũng chính là lý do tại sao nhiều người hợp bệnh nhân bỏ lỡ giai đoạn điều trị sớm do lơ là các triệu chứng ban đầu.

Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng hơn, các u nhú hoặc nốt sần bắt đầu gia tăng cả về số lượng lẫn kích thước thì các cơn đau cũng sẽ dần xuất hiện và nghiêm trọng hơn. Mọi hoạt động từ phức tạp như nói chuyện hay đơn giản như ăn uống, nhai nuốt đều sẽ ma sát vào các vết sùi và làm tình trạng của chúng tồi tệ hơn. Đó là chưa kể đến các hoạt động vệ sinh cũng sẽ bị hạn chế nghiệm rõ và dễ dẫn đến viêm nhiễm và biến chứng.

Xem thêm: Bạn có đang nhầm lẫn loét miệng HIV với lở miệng thông thường?

Bị sùi mào gà ở miệng có tự khỏi được không? 

Bị sùi mào gà ở miệng thì không thể tự khỏi được mà không có sự can thiệp của thuốc. Trên thực tế thì bệnh lý này dù không thể trực tiếp gây nguy hiểm đến tính mạng thế nhưng những hậu quả mà nó để lại thường có tác động tiêu cực đến sức khỏe và hạnh phúc của người mắc.

Khi bệnh kéo dài mà không được can thiệp, các tổn thương có thể diễn tiến xấu từ đó làm gia tăng số lượng và kích thước của các u nhú. Kết quả là dẫn đến cảm giác đau đớn, khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày. Ngoài ra người mắc bệnh còn có khả năng lây nhiễm virus HPV cho những người xung quanh.

Nguyên nhân gây ra bệnh sùi mào gà ở miệng 

Có 4 nguyên nhân chính có thể gây ra bệnh sùi mào gà ở miệng, đó lần lượt là

Quan hệ tình dục bằng miệng (oral sex) 

Nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng bị sùi mào gà ở miệng chính là quan hệ  tình dục không an toàn qua đường miệng, mà cụ thể hơn là thiếu các biện pháp bảo vệ an toàn như bao cao su. Khi có sự tiếp xúc trực tiếp với bộ phận sinh dục của người nhiễm virus HPV, nguy cơ lây truyền virus sang vùng miệng tăng cao đáng kể. Ngoài ra thì nhiều bệnh truyền nhiễm khác cũng có cơ hội xâm nhập vào cơ thể nếu không có biện pháp phòng chống phù hợp.

Thường xuyên hôn sâu với bạn tình 

Với virus HPV thì hôn sâu cũng là hành vi có thể dẫn đến việc lây nhiễm, từ đó dẫn đến sùi mào gà ở vùng miệng. Bởi lẽ khác với một số các tác nhân gây bệnh xã hội khác thì HPV có thể lây lan qua tuyến nước bọt và xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc miệng. Thế nên việc hôn sâu có thể vô tình lây truyền virus, dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.

Cùng sử dụng các vật dụng cá nhân 

Virus HPV có thể tồn tại không chỉ trong máu mà còn trong mủ, dịch nhầy, hoặc nước bọt của người bệnh. Việc dùng chung các vật dụng cá nhân như bát, đũa, khăn tắm, khăn mặt, dao cạo râu, hoặc bất kỳ vật dụng nào tiếp xúc trực tiếp với cơ thể mà không được khử trùng kỹ lưỡng đều có nguy cơ trở thành con đường lây nhiễm. Ngoài ra thì không chỉ ở vùng miệng mà một số khu vực khác cũng có thể vô tình nhiễm sùi mào gà nếu bệnh nhân và người nhà giữ thói quen dùng chung vật dụng cá nhân.

Hút thuốc lá 

Hút thuốc lá không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng bị sùng mào gà ở miệng. Thay vào đó việc hút thuốc thường xuyên có thể gây tổn thương niêm mạc ở vùng hầu họng, tạo điều kiện thuận lợi cho virus HPV xâm nhập và phát triển bệnh. Còn ở người đã mắc sùi mào gà sẵn thì khói thuốc có thể dễ dàng làm nghiêm trọng thêm tình trạng nhiễm bệnh cũng như phát triển ung thư vòm họng.

Những triệu chứng khi bị sùi mào gà ở miệng 

Sùi mào gà ở miệng thường trải qua 4 giai đoạn từ khởi phát đến giai đoạn cuối và nặng nhất là biến chứng. Để hạn chế các ảnh hưởng tiêu cực của bệnh thì tốt nhất là bạn cần can thiệp sớm ở những giai đoạn đầu, khi các triệu chứng vẫn còn chưa quá nghiêm trọng

Giai đoạn 1: Ủ bệnh 

Ủ bệnh là giai đoạn đầu tiên của quá trình nhiễm sùi mào gà ở miệng nói riêng và trên cả cơ thể nói chung. Giai đoạn ủ bệnh bắt đầu từ lúc virus HPV xâm nhập vào cơ thể và thường duy trì trong khoảng từ 3 tuần đến 9 tháng trước khi bước sang giai đoạn tiếp theo. Thông thường thì người mắc sùi mào gà ở thời kỳ ủ bệnh sẽ không cảm nhận được rõ ràng các triệu chứng. Thay vào đó chỉ là một số các dấu hiệu thoáng qua như

• Sự xuất hiện của các tổn thương quanh vùng lưỡi, khoang miệng hoặc vòm họng, bao gồm vài vết loét nhỏ, mảng trắng bất thường hoặc những nốt sần li ti. Các tổn thương này thường không gây đau đớn rõ rệt.
• Người nhiễm bệnh ở giai đoạn này có lúc sẽ trải qua tình trạng ngứa ngáy, rát bỏng ở trong miệng.

Giai đoạn 2: Khởi phát 

Giai đoạn khởi phát đánh dấu thời kỳ virus HPV phát triển ồ ạt trong cơ thể, dẫn đến tình trạng các triệu chứng xuất hiện nhiều hơn và trầm trọng hơn, như là

• Sự xuất hiện của u nhú và nốt sần: Các u nhú giống như mụn nhọt hoặc mụn cóc bắt đầu nổi lên ở các vị trí như họng, lưỡi, lợi, nướu hoặc khoang miệng nói chung.
• Đau đớn và khó khăn khi nuốt: Người bệnh thường cảm thấy đau rát hoặc khó chịu rõ rệt trong cổ họng và miệng, đặc biệt khi ăn uống, nhai nuốt thức ăn.
• Cảm giác ngứa ngáy và vướng víu: Một triệu chứng phổ biến khác là cảm giác ngứa ran, rát bỏng hoặc vướng víu dai dẳng trong miệng. Cảm giác này thường được miêu tả như là có gì đó kẹt lại ở miệng hoặc họng của người nhiễm
• Chảy máu bất thường: Các u nhú dễ bị tổn thương và chảy máu trong các hoạt động hàng ngày như đánh răng, súc miệng, ăn uống hoặc thậm chí là chỉ cần một tác động nhỏ là cũng đủ để gây tổn thương.
• Hơi thở có mùi hôi: Do sự tích tụ của vi khuẩn quanh các tổn thương và mủ từ u nhú nên người bệnh thường gặp phải tình trạng hôi miệng kéo dài.

Xem thêm: Tổng hợp các dấu hiệu nhiễm HIV sau 3 tháng bạn không nên bỏ qua

Giai đoạn 3: Phát triển 

Nếu không có sự can thiệp kịp thời từ thuốc thì thì tình trạng bị sùng mào gà ở miệng sẽ tiếp tục phát triển không kiểm soát và dần dần nghiêm trọng khi các triệu chứng ngày càng phức tạp. Lúc này các tổn thương do virus HPV gây ra trở nên phức tạp hơn, lan rộng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng miệng, chất lượng cuộc sống, cũng như tâm lý của người bệnh. Việc trì hoãn điều trị ở giai đoạn này có thể dẫn đến những hậu quả khó lường, bao gồm nguy cơ nhiễm trùng thứ phát hoặc các vấn đề sức khỏe lâu dài. Dưới đây là một số các triệu chứng dễ nhận thấy ở giai đoạn phát triển, bao gồm

• Sự gia tăng mạnh mẽ của các nốt sùi: Các u nhú hoặc nốt sùi phát triển vượt bậc về cả số lượng và kích thước, có thể xuất hiện dày đặc khắp từ khoang miệng đến cổ họng
• Tổn thương có mủ và dễ vỡ: Các nốt sùi có thể chứa mủ và trở nên dễ vỡ khi bị tác động
• Đau rát cổ họng kéo dài: Người bệnh thường xuyên cảm thấy đau rát dữ dội ở cổ họng khi nuốt thức ăn hoặc thực hiện các hoạt động thường ngày như nói chuyện. 
• Hơi thở có mùi hôi khó chịu: Do sự tích tụ của mủ, vi khuẩn và các tổn thương trong miệng, hơi thở của người bệnh trở nên nặng mùi.
• Chán ăn và sụt cân nhanh chóng: Do đau đớn và khó khăn khi ăn uống, người bệnh thường mất cảm giác thèm ăn, dẫn đến tình trạng chán ăn kéo dài.
• Đau ở vùng xương hàm và amidan: Cảm giác đau nhức ở xương hàm hoặc amidan trở nên thường gặp hơn và những cơn đau này có thể trở nên dữ dội hơn khi nhai hoặc nuốt.
• Lưỡi sưng và tê nặng: Lưỡi của người bệnh có thể bị sưng phù, kèm theo cảm giác tê hoặc mất cảm giác tạm thời.
• Nổi ban và mẩn đỏ trong khoang miệng: Ngoài các u nhú, người bệnh có thể xuất hiện các mảng ban đỏ hoặc mẩn ngứa trong khoang miệng.

Giai đoạn 4: Biến chứng 

Biến chứng là giai đoạn cuối và nguy hiểm nhất của cả quá trình bị sùi mào gà ở miệng. Lúc này các triệu chứng không chỉ giới hạn lại ở miệng hay họng mà còn kéo dài và ảnh hưởng đến các bộ phận khác trên cơ thể, điển hình nhất là:

• Nhiễm trùng và sưng tấy ở miệng
• Tiết dịch, loét và chảy máu kéo dài
• Biến chứng ung thư

Bị sùi mào gà ở miệng ảnh hưởng đến người bệnh ra sao? 

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể lý mà tâm lý của người bị sùi mào gà ở miệng cũng sẽ phải chịu những áp lực lớn do không chỉ cảm giác đau đớn mà còn là nhiều yếu tố liên đới khác 

Ảnh hưởng đến tâm lý bệnh nhân 

Đau đớn kéo dài kèm theo các vấn đề liên quan đến ăn uống sẽ tạo ra cảm giác bí bách và khó chịu cho người bệnh. Không chỉ vậy, sự kỳ thị và định kiến từ xã hội với các bệnh truyền nhiễm có thể khiến người mắc cảm thấy xấu hổ, mặc cảm và tự ti về tình trạng của mình. Từ đó làm cho sức khỏe tinh thần của họ ngày càng đi xuống hơn cũng như có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe tinh thần nghiêm trọng hơn như lo âu hoặc trầm cảm.

Ảnh hưởng đến đời sống cá nhân

Sùi mào gà ở miệng gây ra nhiều khó khăn trong các hoạt động thường nhật, đặc biệt là khi ăn uống và nói chuyện. Các u nhú cũng như nốt sần trong khoang miệng hay họng luôn tạo cảm giác vướng víu, đau rát từ đó khiến việc nhai nuốt trở nên khó khăn và không thoải mái.

Gây mất thẩm mỹ 

Sự tiến triển của bệnh có thể khiến cho các u nhú và nốt sần gia tăng nhanh chóng về kích thước và số lượng. Điều này cũng làm cho các tổn thương ở những vùng dễ thấy như môi miệng dễ làm thay đổi diện mạo bên ngoài, khiến người bệnh cảm thấy mất tự tin khi giao tiếp hoặc xuất hiện trước đám đông

Có thể lây nhiễm cho người khác 

Virus HPV, tác nhân chính gây sùi mào gà có khả năng lây lan nhanh chóng qua nhiều con đường mà không chỉ giới hạn ở tình dụng hay dịch tiết như nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Nếu không có biện pháp phòng ngừa cẩn thận, người bệnh có thể vô tình truyền virus HPV cho cộng đồng.

Có nguy cơ tái đi tái lại nhiều lần 

Dù đã có thể phòng ngừa thông qua vacxin nhưng hiện nay vẫn chưa có thuốc đặc trị để tiêu diệt hoàn toàn virus HPV, mà chỉ tập trung vào điều trị triệu chứng và kiểm soát tổn thương. Thế nên vẫn có nguy cơ tái đi tái lại ở người đã từng mắc phải sùi mào gà. Chính vì thế mà với những bệnh lý có liên quan đến HPV thì phòng bệnh vẫn hơn là chữa bệnh.

Dễ biến chứng thành ung thư nếu không chữa trị dứt điểm 

Khi bị sùi mào gà ở miệng, đặc biệt khi liên quan đến các chủng virus HPV nguy cơ cao như type 16 và type 18 thì việc dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng là hoàn toàn có thể nếu không được điều trị triệt để. Các tổn thương mãn tính trong khoang miệng có thể tiến triển thành ung thư vòm họng, ung thư miệng hoặc các bệnh lý ác tính khác.

Phân biệt bị sùi mào gà ở miệng và nhiệt miệng 

Sùi mào gà ở miệng và nhiệt miệng là hai tình trạng thường bị nhầm lẫn do xuất hiện các tổn thương ở vùng miệng. Và để dễ phân biệt thì bạn có thể dựa vào các đặc điểm dưới đây

Nguyên nhân 

• HPV: Do virus HPV (Human Papillomavirus) gây ra, thường lây truyền qua các con đường tiếp xúc trực tiếp với tác nhân gây bệnh.
• Nhiệt miệng: Do phản ứng với vi khuẩn, cơ thể thiếu hụt chất dinh dưỡng (như vitamin B, sắt, kẽm) hoặc bị kích ứng từ thức ăn cay nóng, tổn thương vùng miệng do chấn thương hoặc bệnh lý khác

Triệu chứng

• HPV: Không có dấu hiệu rõ rệt trong giai đoạn đầu (thời kỳ ủ bệnh). Các triệu chứng lâm sàng thường xuất hiện sau 3 tuần đến 9 tháng
• Nhiệt miệng: Xuất hiện mụn nước màu trắng hoặc vàng, hình tròn hoặc bầu dục trên niêm mạc miệng. Những vết này nhanh chóng vỡ thành vết loét nhỏ, nông với bờ rõ ràng

Khả năng lây nhiễm

• HPV: Khả năng lây nhiễm rất cao qua nhiều con đường
• Nhiệt miệng: Không có khả năng lây nhiễm từ người sang người.

Độ nghiêm trọng

• HPV: Có độ nguy hiểm cao, có thể dẫn đến các biến chứng lâu dài nếu không điều trị kịp thời.
• Nhiệt miệng: Thường tự khỏi sau khoảng 1 tuần mà không cần can thiệp y tế phức tạp.

Biến chứng

• HPV: Bội nhiễm vi khuẩn thứ phát hoặc nguy cơ cao biến chứng thành ung thư niêm mạc miệng hoặc ung thư hầu họng
• Nhiệt miệng: Viêm cấp tính, sưng tấy niêm mạc miệng, sốt cao, sưng hạch góc hàm, đau rát kéo dài

Cách phòng chống sùi mào gà ở miệng 

Để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi nguy cơ mắc sùi mào gà ở miệng thì việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả là vô cùng quan trọng. TestSGN gợi ý cho bạn một số phương pháp phòng ngừa hiệu quả như là

Từ bỏ những thói quen tình dục xấu 

Từ bỏ những thói quen tình dục tiêu cực như quan hệ không sử dụng biện pháp phòng chống, quan hệ với nhiều bạn tình hay không duy trì vệ sinh cá nhân trước và sau khi quan hệ có thể giúp giảm khả năng lây nhiễm HPV từ người sang người một cách rõ ràng. Việc xây dựng lối sống tình dục lành mạnh, sử dụng các biện pháp bảo vệ an toàn và duy trì mối quan hệ một vợ một chồng sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.

Tiêm vaccine HPV 

Tiêm vaccine HPV là một biện pháp quan trọng và hiệu quả để bảo vệ cơ thể của cả nam giới và phụ nữ khỏi các bệnh lý liên quan đến virus HPV nói chung và bị sùi mào gà ở miệng nói riêng. Hiện nay, hai loại vaccine phổ biến nhất là Gardasil và Gardasil 9 được thiết kế để ngăn ngừa nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ là một biện pháp thiết yếu để phát hiện sớm sùi mào gà ở miệng cũng như các bệnh lý tiềm ẩn khác. Các chuyên gia khuyến nghị nên kiểm tra sức khỏe tổng quát từ 6 đến 12 tháng một lần tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ của từng cá nhân

Bị sùi mào gà ở miệng là một bệnh lý do virus HPV gây ra cà có những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe lẫn tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Từ những triệu chứng ban đầu khó nhận biết đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng nặng hay ung thư vòm họng, bệnh không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan nhanh chóng nếu không được kiểm soát.