Triệu chứng phụ nữ mang thai nhiễm HIV

HIV ở phụ nữ mang thai không chỉ đe dọa đến tính mạng của bản thân họ mà còn có thể tạo ra nhiều biến chứng nghiêm trọng cho thai nhi nếu không được phát hiện và can thiệp sớm. Chính vì thế nên việc biết được triệu chứng phụ nữ mang thai nhiễm HIV ngay từ giai đoạn đầu đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sức khỏe mẹ, ngăn ngừa lây truyền (từ mẹ sang con và đảm bảo thai kỳ an toàn. Hãy cùng TestSGN tìm hiểu ngay những kiến thức quan trọng này trong bài viết ngày hôm nay nhé.

Triệu chứng phụ nữ mang thai nhiễm HIV

HIV luôn là mối đe dọa nghiêm trọng đối với cả mẹ bầu và thai nhi. Nhưng tương tự với người nhiễm thông thường, virus gây bệnh sẽ tương đối ít hoạt động và khiến hầu hết phụ nữ mang thai không hề hay biết mình đã nhiễm. Vì thế mà việc tầm soát và xét nghiệm từ sớm sẽ giúp kiểm soát tốt hơn nguy cơ cũng như giảm tỷ lệ lây truyền xuống thấp nhất

Xem thêm: Các giai đoạn lây truyền HIV từ mẹ sang con

Triệu chứng giai đoạn sơ cấp

Ở giai đoạn này thì các triệu chứng phụ nữ mang thai nhiễm HIV thường xuất hiện đột ngột và có nét giống nhiều bệnh nhiễm trùng thông thường khác. Những biểu hiện dưới đây thường kéo dài 1–3 tuần trước khi chuyển sang các giai đoạn tiếp theo:

Sốt cao hoặc sốt nhẹ dai dẳng nhiều ngày, không rõ nguyên nhân
Mệt mỏi nhưng nằm nghỉ vẫn không đỡ
Phát ban đỏ toàn thân hoặc từng mảng
Đổ mồ hôi đêm, ớn lạnh
Đau họng kéo dài, nuốt vướng, không đáp ứng kháng sinh thông thường
Sưng hạch cổ, nách, bẹn to bằng hạt đậu
Đau cơ, đau khớp toàn thân

Triệu chứng giai đoạn tiềm ẩn

Là một phần trong quá trình lây nhiễm nhưng giai đoạn tiềm ẩn thường không thể hiệu triệu chứng rõ ràng và có thể kéo dài tận từ 5 đến 10 năm, Trên thực tế thì virus vẫn nhân lên và phá hủy hệ miễn dịch từng ngày.

Triệu chứng giai đoạn nhiễm HIV mãn tính

Đây là giai đoạn mà hệ miễn dịch bắt đầu suy sụp dẫn đến các triệu chứng bùng phát mạnh. Trong đó nguy hiểm nhất có thể nhắc đến

Sút cân nhanh
Nhiễm nấm candida miệng, âm đạo tái phát liên tục, khó điều trị
Tiêu chảy kéo dài trên 1 tháng
Zona thần kinh, herpes sinh dục bùng phát nặng
Viêm phổi tái đi tái lại, ho khạc đờm kéo dài
Loét miệng, lưỡi dai dẳng
Rối loạn trí nhớ, hay quên, trầm cảm

Cách nhận biết sớm nhiễm HIV ở phụ nữ mang thai

Khác với nhiều bệnh nhiễm trùng thường gặp, ta không thể phân biệt giữa việc nhiễm hay không nhiễm virus chỉ bằng cách đánh giá triệu chứng phụ nữ mang thai nhiễm HIV qua mắt thường. Thay vào đó các thai phụ sẽ cần đến những xét nghiệm, kiểm tra chuyên biệt để nhận biết sớm tình trạng nhiễm ở bản thân

Xét nghiệm máu HIV

Xét nghiệm máu là phương pháp hiệu quả và nhanh chóng để có thể xác định sự xuất hiện của virus hoặc kháng nguyên HIV có trong cơ thể. Hiện nay thì có 2 phương pháp xét nghiệm HIV bằng máu được khuyến cáo cho mẹ bầu:

Xét nghiệm kháng thể (ELISA, Western Blot): Loại xét nghiệm này có thể phát hiện kháng thể anti-HIV trong máu với độ chính xác hơn 99,9% nếu thực hiện sau 3 tháng phơi nhiễm.

Xét nghiệm PCR (Polymerase Chain Reaction): Xét nghiệm PCR cho phép phát hiện trực tiếp RNA của virus HIV trong máu chỉ sau 7–14 ngày phơi nhiễm, ngay cả khi chưa có bất kỳ triệu chứng nào và trong giai đoạn cửa sổ (lúc cơ thể chưa kịp tạo kháng thể)

Xem thêm: Các tác hại của HIV và hậu quả HIV đến sức khỏe con người

Định kỳ kiểm tra sức khỏe

Chỉ xét nghiệm HIV ban đầu là không đủ, bởi thai phụ cần thường xuyên theo dõi tình hình sức khỏe của mình và cả thai nhi. Trong đó, sau lần xác định đầu tiên ở tuần thứ 12 thì bà mẹ sẽ cần thực hiện thêm một lần kiểm tra xác định lại ở tuần 28 đến tuần 32 khi thai đã đủ lớn cũng như lượng virus trong cơ thể ở mức ổn định và có thể phát hiện được. Nếu chưa kịp làm lần hai hoặc có bất thường, lần thứ ba sẽ được tiến hành ngay trước khi sinh hoặc thậm chí khi mẹ chuyển dạ.

Cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để yêu cầu xét nghiệm HIV mà không cần chờ đến tuần khám tiếp theo hay các triệu chứng phụ nữ mang thai nhiễm HIV thể hiện rõ rệt nếu người mẹ từng có những hành vi nguy cơ cao như:

Quan hệ tình dục không sử dụng bao cao su
Từng dùng chung kim tiêm hoặc các vật dụng y tế, xăm hình ở nơi không đảm bảo vô trùng
Bố đứa bé đang nhiễm HIV hoặc không rõ tình trạng

Biện pháp giảm nguy cơ lây truyền HIV sang thai nhi

Người mẹ nhiễm HIV không phải lúc nào cũng sẽ lây truyền bệnh sang cho con. Bởi lẽ tồn tại một số các phương pháp có thể áp dụng được nếu muốn hạn chế đến mức thấp nhất các tác động từ virus lên thai nhi

Sử dụng thuốc kháng virus (ARV) theo chỉ định của bác sĩ

Tương tự với những trường hợp nhiễm HIV khác thì thai phụ cũng có thể được chỉ định sử dụng ARV để kiểm soát lượng virus trong cơ thể. Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn HIV nhưng tác dụng của thuốc cho phép thai phụ kiểm soát tải lượng virus trong cơ thể ở mức thấp nhằm đảm bảo chúng không đủ khả năng lây lan sang cho đứa con của mình.

Lựa chọn hình thức sinh mổ thay vì sinh thường

Các trường hợp đã được điều trị ARV thường vẫn có thể sinh thường do lượng virus trong máu hay dịch âm đạo đã ở mức an toàn. Tuy nhiên, nếu các xét nghiệm cho thấy tải lượng HIV vẫn còn cao thì các chuyên gia y tế có thể khuyến cáo thai phụ sinh mổ để hạn chế thấp nhất các tiếp xúc giữa thai nhi với những môi trường có khả năng lây nhiễm cao.

Thực hiện đúng phác đồ điều trị và kiểm tra sức khỏe thường xuyên

Ngoài uống ARV, phụ nữ mang thai có HIV cần duy trì lịch khám và kiểm tra sức khỏe chặt chẽ gồm:

Xét nghiệm tải lượng virus + CD4 mỗi 1 đến 3 tháng để chắc chắn virus luôn ở mức không phát hiện.
Siêu âm thai định kỳ 4 lần (tuần 12, 22, 32 và trước sinh) để theo dõi bé phát triển bình thường, không bị ảnh hưởng bởi thuốc.
Tiêm đủ 3 mũi uốn ván, tiêm phòng cúm, viêm gan B và bổ sung sắt, acid folic theo chỉ định.

Triệu chứng phụ nữ mang thai nhiễm HIV thường biểu hiện âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn thông thường của thai kỳ như ốm nghén, nhiễm virus mùa hoặc suy giảm miễn dịch sinh lý. Nếu bỏ qua các triệu chứng này thì cả người mẹ và thai nhi đều sẽ phải đối mặt với nhiều tác động tiêu cực từ virus HIV. Ngược lại, phát hiện sớm thông qua xét nghiệm sàng lọc định kỳ và can thiệp ARV kịp thời giúp giảm tỷ lệ lây truyền xuống dưới 1%, đồng thời bảo vệ sức khỏe lâu dài.